Tha Thai Version Eng Version Eng  
     
หน้าแรก ความเป็นมา ความเชื่อและประเพณีของล้านนา ประเพณีล้านนา ผู้รู้ด้านประเพณีล้านนา สล่าในพิธีกรรมล้านนา ผู้มีอุปการะคุณ ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง
 
 
 
 
แบบสอบถามความคิดเห็น
 
Last update: 07/19/2012
 
 
สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์
เว็บไซต์และฐานข้อมูลประเพณีล้านนา โดย
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
และสำนักบริการเทคโนโลยีสารสนเทศ
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

อนุญาตให้ใช้ได้ตาม
สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ
แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
 
by
ประเพณีล้านนา

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีการปลูกเรือน
ประเพณีวัฒนธรรมการปลูกเรือนนั้น ในแต่ละสังคมย่อมมีวิธีการที่แตกต่างและคล้ายคลึงกันไป ขึ้นอยู่กับปัจจัยทางสังคมที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ และสภาพแวดล้อม ประเพณีการปลูกเรือนล้วนแฝงไว้ด้วยคติความเชื่อของสังคมนั้นๆซึ่งเป็นตัวกำหนดพื้นฐานของการปลูกสร้างบ้านเรือน เพื่อให้บังเกิดความอยู่เย็นเป็นสุขแก่ผู้อาศัยในเรือนนั้นๆ การ “ปกหอยอเฮือน” เป็นคำพูดในภาษาล้านนา หมายถึงประเพณีการปลูกเรือนล้านนา
more
ขั้นตอนการปลูกเรือน การหามื้อจันวันดี และโศลกทำบ้าน
การบูชาเทวดาที่รักษาพื้นที่ที่จะปลูกเรือน การตั้งขัน
การวางผังเรือน การขุดหลุมเสา
วันปกเรือน เสามงคล และเสานาง
การเลี้ยงอาหารกลางวัน รายการอ้างอิง
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีกินแขกแต่งงาน
ประเพณีแต่งงานแบบล้านนา เป็นวัฒนธรรมที่งดงามแฝงไปด้วย
คติความเชื่อและศีลธรรมแห่งการครองเรือน เพื่อครองชีวิตคู่
อย่างมีความสุขตามกรอบจารีตประเพณีล้านนา เมื่อบ่าวสาว
ถึงวัยอันควร ดังคำโบราณล้านนากล่าวไว้ว่า "ไม้ดีผ่า ป่าดีเผา"
คือ พร้อมทั้งวัยวุฒิ คุณวุฒิ คุณสมบัติที่จะมีครอบครัวได้
และเมื่อรักชอบพอกัน เรียนรู้คบหากันมาได้สักระยะหนึ่ง
more
วัฒนธรรมการเลือกคู่ครอง การผิดผี
การสู่ขอ การดูเนื้อคู่ตามตำราโหราศาสตร์แบบล้านนา
ฤกษ์ยามที่ใช้ในการแต่งงาน พิธีกินแขกแต่งงาน
พิธีแต่งงานล้านนาในยุคปัจจุบัน ความเชื่อในพิธีแต่งงาน
รายการอ้างอิง
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีขึ้นเรือนใหม่
เรือน เป็นหนึ่งในปัจจัย ๔ ของมนุษย์ มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต เป็นสถานที่ที่รวมกันของสมาชิกในครอบครัว เมื่อสร้างเรือนขึ้นในแต่ละครั้ง ผู้เป็นเจ้าของต้องทุ่มเททุนทรัพย์และกำลังกายเป็นอย่างมาก เมื่อสร้างเรือนเสร็จ ผู้เป็นเจ้าของจึงมีความภาคภูมิใจในเรือนของตนมากขึ้นตามไปด้วย ความภาคภูมิใจและความปิติยินดีดังกล่าวนั้น จึงแสดงออกมาในรูปของพิธีกรรมก่อนการเข้าไปอยู่อาศัยภายในเรือนใหม่ ที่เรียกกันว่า “การขึ้นเรือนใหม่”
more
พิธีกรรมก่อนขึ้นเรือนใหม่ พิธีแรกขึ้นเรือนใหม่
พิธีบายศรีสู่ขวัญ และสืบชะตา การรดน้ำตีนเสา และการผุยลูกส้มของหวาน
การเลี้ยงอาหารแขกผู้มาร่วมงาน วันดี วันเสีย
ยามดี ยามเสีย ยามราหูเต้น
รายการอ้างอิง
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีทานสลากภัต
ประเพณีทานก๋วยสลาก หรือสลากภัต เป็นประเพณีทางพระพุทธศาสนาที่สำคัญที่แสดงออกถึงความสามัคคีกันในการมาพร้อมหน้าในบรรดาหมู่ญาติพี่น้อง เพื่อการทำบุญถึงญาติที่ได้ล่วงลับไปแล้ว ประเพณีนี้ ได้ปฏิบัติสืบทอดกันมาช้านาน ในดินแดนล้านนา เริ่มถือปฏิบัติตั้งแต่ครั้งใดไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด การทานก๋วยสลาก เริ่มราววันเพ็ญเดือน ๑๒ เหนือ หรือประมาณเดือนกันยายน และสิ้นสุดในเดือนเกี๋ยงดับ หรือประมาณเดือนตุลาคมของทุกปี
more
ประวัติความเป็นมา
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีทานหลัวหิงไฟพระเจ้า
ประเพณีทานหลัวหิงไฟพระเจ้า คือการนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ จัดขึ้นในช่วงเดือน ๔ เหนือ หรือประมาณเดือนธันวาคมถึงมกราคม ในวันขึ้น ๑๕ ค่ำของเดือน เป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น ชาวล้านนามีความเชื่อว่า พระพุทธเจ้าหรือพระพุทธรูปในวิหารก็รู้สึกถึงความหนาวเย็นเช่นเดียวกับคนเรา จึงร่วมกันหาไม้ฟืนมาจุดเผาไฟผิงให้เกิดความอบอุ่น
more
วิธีการทำหลัวหิงไฟพระเจ้า พิธีการเผาบูชา
การทานข้าวใหม่ และทานข้าวหลาม-ข้าวจี่ รายการอ้างอิง
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีบวชลูกแก้ว
ประเพณีการบวชลูกแก้ว คือ การบวชเณรของชาวล้านนา ประเพณีนี้ถือว่าเป็นงานที่ใหญ่พอสมควรจึงเรียกอีกอย่างว่า “พอยน้อย” (ออกเสียงว่าปอยหน้อย) ในล้านนามีรูปแบบการบวชอยู่ ๒ อย่าง การบรรพชาบวชเณรนั้น นิยมเรียกว่า “บวชพระ” หรือ “บวชลูกแก้ว” ส่วนการอุปสมบทหรือบวชเป็นพระภิกษุนั้นเรียกว่า “บวชเป็กข์” หรือ “เป็กข์ตุ๊” ซึ่งคำเรียก “เณร” ทางล้านนานิยมเรียกว่า “พระ” ส่วน ภิกษุนั้น เรียกว่า “ตุ๊เจ้า”
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีปอยล้อ
ชาวล้านนานับถือพระพุทธศาสนามาตั้งแต่ครั้งโบราณกาล ทำให้วิถีชีวิตของชาวล้านนาผูกพันกับพระพุทธศาสนาอย่างแนบแน่น หลักคำสอนของพระพุทธศาสนาจึงมีอิทธิพลต่อชาวล้านนาในด้านวิทยาการความรู้ต่างๆ รวมทั้งได้มีส่วนสำคัญที่ก่อให้เกิดแบบแผนทางวัฒนธรรมหลายๆ ตลอดจนคติความเชื่อประเพณีและพิธีกรรมต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเพณีพิธีกรรมเกี่ยวกับความตาย ซึ่งหลักคำสอนของพระพุทธศาสนา เน้นเรื่องผลของบาปกรรม ชาติภพ ดังนั้นความเชื่อหลังความตายจึงก่อให้เกิดประเพณีเพื่อการเฉลิมฉลองให้กับคนตายที่ได้สร้างคุณงามความดีมาตลอดทั้งชีวิตขึ้น ประเพณีดังกล่าวนี้เรียกว่า “ประเพณีปอยล้อหรือปอยลากปราสาท”
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีปอยหลวง
คำว่า “ปอยหลวง” เป็นการนำเอาคำสองคำที่มีความหมายแตกต่างกันมารวมกัน โดยคำว่า “ปอย” เข้าใจว่ามาจากภาษาพม่าตรงกับคำว่า “ปะแว” ซึ่งกลายมาจากภาษาลีว่า “ปเวณี” หรือประเพณี (ยุพิน ธิฉลาด, ๒๕๔๒, หน้า ๔๖๑๐) อันหมายถึง งานที่มีคนชุมนุมกัน แต่เมื่อชาวพม่าออกเสียงเร็วๆ จะออกสำเนียงว่า “ปอย”
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณีปีใหม่เมือง
ประเพณีปีใหม่เมือง (อ่านว่า ปี๋ใหม่เมือง) เป็นประเพณีการเริ่มต้นเข้าสู่
ศักราชใหม่ของชาวล้านนา จะแตกต่างจากสงกรานต์ของชาวไทยภาค
กลาง ทั้งระยะเวลา กิจกรรม ความเชื่อ และความมุ่งหมาย ดังนั้นปีใหม่
เมืองของชาวล้านนา จึงมีวันและการปฏิบัติตนตามระบบโหราศาสตร์
ปักกะทืนล้านนา ประกาศออกมาเป็นหนังสือปีใหม่เมือง มีวันและ
กิจกรรมมากกว่าสงกรานต์ของคนภาคกลางได้แก่ วันสังขานต์ล่อง
วันเน่า วันพญาวัน วันปากปี วันปากเดือน และวันปากยาม
more
ตำนานปีใหม่เมือง ความสำคัญของปีใหม่เมือง
กิจกรรมในวันปีใหม่เมือง วันสังขานต์ล่อง
วันเน่า วันพญาวัน
วันปากปี วันปากเดือน ปากวัน ปากยาม
รายการอ้างอิง
 
 
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ประเพณียี่เป็ง
ประเพณียี่เป็ง หรือประเพณีเดือนยี่เป็ง คำว่า "ยี่" ในภาษาล้านนา
หมายถึงเดือน ๒ ส่วนคำว่า "เป็ง"หมายถึง คืนที่พระจันทร์เต็มดวง
ดังนั้น ยี่เป็ง จึงหมายถึงวันเพ็ญเดือนยี่ ซึ่งตรงกับวันเพ็ญเดือน
สิบสองของคนภาคกลาง การนับเดือนของทางล้านนาจะเร็วกว่า
ภาคกลางไป ๒ เดือน อันเนื่องมาจากการนับเดือนของคนล้านนา
นับเดือนทางจันทรคติ ประเพณียี่เป็ง ถือเป็นประเพณีที่สนุกสนาน
รื่นเริงของชาวล้านนาในยามฤดูปลายฝนต้นฤดูหนาว น้ำเหนือเริ่ม
เหือดแห้ง เมฆฝนเริ่มจากไป เป็นเทศกาลแห่งลมเหนือเมื่อหนาว
ท้องทุ่งข้าวออกรวงเหลืองอร่าม
more
ความเป็นมาของประเพณียี่เป็ง กิจกรรมในประเพณียี่เป็ง
การทำโคมยี่เป็ง การทำว่าวฮมหรือโคมลอย
การทำว่าวไฟ หรือโคมไฟ การทำบอกไฟ
การบูชาผางประทีส(ผางประทีป) และการทำผางประทีส การทำซุ้มประตูป่า
การทำสะเปา การทานธัมม์ชาตาวันเกิด/เดือนเกิด
ตั้งธรรมหลวง/เทศมหาชาติ กิจกรรมในประเพณียี่เป็งที่วัด
การเข้ามาของประเพณีลอยกระทง รายการอ้างอิง
 
 

มีหัวข้อทั้งหมด  10  หัวข้อ
 หน้าปัจจุบัน 1/1 
[1]

Northern Thai Information Center (NTIC),
Chiang Mai University Library in collaboration with Information Technology Service Center
239 Huay Kaew Rd., Mueang District, Chiang Mai, Thailand 50200
Tel. +66 (0) 5394 4514, +66 (0) 5394 4517 email: ntic@lib.cmu.ac.th
Copyright © 2009 Chiang Mai University. All Rights Reserved.